Yoga denildiğinde akla çoğunlukla esneklik, denge ve stres yönetimi geliyor. Ancak 3 Eylül 2026’da Scientific Reports’ta yayımlanan yeni bir araştırma, yoganın ileri yaşlarda bilişsel performans ve hafıza üzerinde de etkili olabileceğine işaret ediyor.
Araştırmada bilişsel açıdan sağlıklı 34 ileri yaştaki yetişkin, 24 hafta boyunca iki farklı yoga programından birine katıldı. Katılımcıların 17’si geleneksel Hatha yoga yaparken diğer 17 kişi, hareketlerin daha hızlı ve verilen işaretlere yanıt verilerek gerçekleştirildiği “YogaCue” adlı özel bir yoga programını uyguladı.
Çalışmanın sonunda her iki grupta da çalışma belleği, dikkat ve genel bilişsel performansla ilişkili bazı testlerde gelişme görüldü. Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise YogaCue grubunda ortaya çıktı. Bu gruptaki katılımcılar, sözel öğrenme ve hafızayı değerlendiren testlerde toplam hatırlama, gecikmeli hatırlama ve öğrenilen bilgiyi koruma açısından gelişme gösterdi.
Beyin ve Beden Aynı Anda Çalışıyor
YogaCue’nun geleneksel yogadan ayrıldığı nokta, hareketlerin daha hızlı gerçekleştirilmesi ve katılımcıların verilen işaretlere uygun hareketlerle yanıt vermesi. Böylece uygulama fiziksel hareketin yanında dikkat, karar verme ve hafıza gibi bilişsel süreçleri de devreye sokuyor.
Araştırmada fiziksel performans da değerlendirildi. Her iki grupta alt vücut gücü ve güç üretimiyle ilgili bazı ölçümlerde gelişmeler kaydedilirken, aerobik kapasitedeki iyileşmenin YogaCue grubunda daha belirgin olduğu görüldü. Araştırmacılar, bulguların yoganın ileri yaşlarda bilişsel ve fiziksel işlevlerin korunmasına ve geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini; YogaCue’nun ise sözel ve epizodik hafıza gibi belirli bilişsel alanlarda ek yararlar sunabileceğini belirtiyor.
Çalışmanın yalnızca 34 kişiyle gerçekleştirilmiş olması ise sonuçların yorumlanmasında önemli bir sınırlılık oluşturuyor. Bulgular, yoganın hafıza kaybını önlediğini ya da bilişsel hastalıkları engellediğini kanıtlamıyor. Ancak yoga ile beyin sağlığı arasındaki ilişkiye yönelik yeni araştırmalar için dikkat çekici veriler sunuyor.
WHO da Sağlıklı Yaşlanmada Yogaya Dikkat Çekiyor
Yeni araştırma, Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) bu yıl yoga ve sağlıklı yaşlanma konusunda yaptığı vurguyla da örtüşüyor. WHO, 21 Haziran 2026 Uluslararası Yoga Günü’nü “sağlıklı yaşlanma için yoga” temasıyla ele aldı. Hareket, nefes ve farkındalığı bir araya getiren yoganın denge, esneklik, güç ve hareketliliği destekleyebileceğini belirten WHO, beyin sağlığı üzerindeki potansiyel etkilerine ilişkin bilimsel kanıtların da arttığına dikkat çekti.
WHO Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus da sağlıklı yaşlanma yaklaşımında hedefin yalnızca daha uzun yaşamak değil, yaşamın ilerleyen yıllarını daha sağlıklı geçirmek olduğuna vurgu yaptı. WHO’ya göre yoga; hafif hareket, nefes ve farkındalığı bir araya getiren yapısıyla aktif ve bağımsız yaşlanmayı destekleyebilecek uygulamalardan biri olarak değerlendiriliyor.
WHO’ya göre yoga; hafif hareket, nefes ve farkındalığı bir araya getiren yapısıyla aktif ve bağımsız yaşlanmayı destekleyebilecek uygulamalardan biri olarak değerlendiriliyor.
Bilim dünyasının yoga ile beyin sağlığı arasındaki ilişkiye yönelik ilgisi artarken, yeni araştırma da sağlıklı yaşlanma tartışmalarına farklı bir boyut kazandırıyor. Bulgular henüz kesin sonuçlar ortaya koymasa da yoganın fiziksel hareketin ötesinde hafıza ve bilişsel işlevler üzerindeki potansiyel etkilerinin araştırılmaya değer olduğunu gösteriyor.